kop_illustratie
gen 0 gen 8.2 gen 8.3b gen 8.3c

bou
man
1

bou
man 2
haf
kens 1
haf
kens 2
haf
kens 3

De familie Bouman
deel 2 (generatie 4 - 5)

4 Gerardus Bouman (1798-1872)

Hij wordt gedoopt op 6 september 1798 in 't Loo.
Twintig jaar later moet hij gekeurd worden voor de militie - waarvoor hij overigens vrijgeloot werd. Het keuringsrapport geeft een globaal beeld van zijn gestalte: "lengte: 1 El en 657 strepen; aangezigt: langwerpig; voorhoofd: breed; grote neus; normale mond en ronde kin. Haren en wenkbrauwen zwart." (Opmerking: Nog tientallen jaren na de invoering van de meter werd het oude woord el gebruikt om er een meter mee aan te duiden; streep betekent dan ook millimeter.)

Huwelijk
Weer tien jaar daarna - in 1829 - trouwt hij met Maria Wanders, geboren in Duiven op 23 februari 1804. De bruid is dus 25, de bruidegom 31.

Duiven in 1841
Het dorp Duiven telde in 1841 700 inwoners.
Samen met Groessen en het Loo vormde het één gemeente. In de 349 huizen woonden 410 gezinnen - samen 2300 inwoners. De mensen verdienden de kost in de landbouw.
In elk dorp stond een katholieke kerk.
De parochie Westervoort-Duiven bestond uit 1000 zielen,
´onder welken 700 communicanten´,
aldus het Aardrijkskundig Woordenboek van Van der Aa.
De hervormden, 50 in getal, kerkten in Zevenaar.
Elk dorp had zijn eigen school.

Het Loo telde 200 inwoners, die 'schier' allemaal katholiek zijn en samen één parochie vormen.
De paar hervormden gaan in Zevenaar ter kerke.
Het dorp heeft één school. Landbouw is de voornaamste bron van inkomsten.

De tekst van de huwelijksakte luidt:
7 mei 1829
17.00 Burgemeester Peter Stephan Nass
Gerardus Bauman [!], 30 jaar, arbeider, geboren en wonende te Loo, zoon van Nicolaas, arbeider, overleden, en Joanna Boerbooms, arbeidster, aanwezig en toestemming gevend
Maria Wanders, 25, zonder beroep, geboren te Westervoort, wonende te Loo, dochter van Everardus Wanders, arbeider, en Johanna Jansen, wonende te Loo.
Bescheiden:
- doopextract van de bruidegom
- certificaal van deszelfs voldoening aan de Dienstplicht der Nationale Militie
- doopextract van deszelfs vader
- doopextract van de bruid
De akten der huwelijksafkondigingen gedaan te Duiven op de Zondagen van den 26sten April en 3den Mei des loopenden jaars.
Getuigen:
Gerardus Borgers, kapper, 42, te Duiven
Herman Gall, kapper, 66, te Duiven
Derk van Leuffen, arbeider, 50 te Duiven
Jan Gall, arbeider, 23, te Duiven.
De akte wordt niet getekend door: de bruid, de moeder van de bruidegom, de ouders van de bruid en Herman Gall, die allen na
"daartoe aangezocht te zijn, verklaard hebben niet te kunnen schrijven als zulks niet geleerd hebbende''.

De handtekening - de oudste die ik in de familie Bouman ben tegengekomen - vond ik handtekening gerardus onder deze trouwakte. Opgemerkt moet worden dat in verschillende documenten de naam 'Bouwman' voorkomt. Maar zoals hieruit blijkt vond de familie zelf die -w- overbodig.

Familie Wanders
Getrouwd dus met Maria, die deel uitmaakte van een merkwaardige familiegeschiedenis. Ze was al twee maanden oud, toen haar vader Everardus (*1779 in Herwen) en moeder (Johanna Janssen, *1883 in Duiven) in ondertrouw gingen: op 13 april 1804. Dat zal in het dorp wel het nodige aan roddels hebben opgeleverd. In 1807 komt er nog een broertje bij. Maria's moeder moet ergens tussen 1829 (trouwdag van Gerardus, waar ze nog bij aanwezig is) en 1843 overleden zijn. In dat jaar hertrouwt haar vader namelijk: de nieuwe bruid heet Johanna Scholten, (*1806 in Duiven). Maria is dan al 39 en ze heeft intussen zelf zeven kinderen gebaard. In 1843 en 1844 krijgt ze een halfzusje en in 1847 krijgen haar vader en haar stiefmoeder nog een tweeling, een jongen en een meisje. Maria is dan de grote stiefzus van 43, haar oudste zoon is 17 en haar vader 68 jaar. Niks viagra.

Acht kinderen
Terug naar Gerard en Maria.
Ze krijgen in totaal 8 kinderen; de meeste sterven al op jeugdige leeftijd:
Gerarda sterft in 1831 na 5 dagen, Johanna in 1834 ook na 5 dagen, Petronella, geboren in oktober 1837, sterft in juli 1839. De Petronella die haar opvolgt, wordt in oktober 1839 geboren, maar erg oud wordt ze ook niet. In februari 1857 sterft ze. En dan is er nog Willemina, die in 1841 geboren wordt en op 14-jarige leeftijd sterft.

Drie kinderen zijn volwassen geworden: Een tweede Johanna ziet het levenslicht in 1836, trouwt in 1869 met Wilhelmus Schreeven en sterft op 43-jarige leeftijd. Matthijs, de achtste in de rij, is in 1845 geboren en trouwt in 1893 - 48 jaar oud - met Lucia Bugter.
De oudste zoon is Nicolaas. Hij zet het familieverhaal richting Putman voort.

Vader Gerardus sterft in 1872, 73 jaar oud. Zijn vrouw is 75 als ze in 1879 overlijdt.

 

5 Nicolaas Bouman (1830-1905)

Mijn overgrootvader Nicolaas werd geboren op 15 april 1830. Tot aan zijn huwelijk valt er weinig over hem te vertellen. Hij is schipper - een nieuw beroep in de familie waarvan de meesten (land)arbeider waren.

Huwelijk
Met trouwen wacht hij nogal lang. Hij is al 36 als hij in het huwelijksbootje stapt met Maria Peters, een jonge vrouw uit Angeren, dat onder de gemeente Bemmel valt. Ze is op 27 november 1845 geboren en als ze op 17 november 1866 voor de trouwambtenaar staat, is ze op tien dagen na 21, ruim 15 jaar jonger dan de bruidegom.

De huwelijksakte luidt als volgt:

Bemmel, Nr. 25
Getuigen:
Theodorus Stokman, arbeider, 43, Angeren
Arnoldus Verweijen, smid, 43, Bemmel
Gerrit Jan Folmer, smidsknecht, 24, Bemmel
Theodorus Terwege, poldersecretaris, 43, Bemmel

NICOLAAS BOUMAN, schipper, 36, Duiven
zoon van Gerardus Bouman, arbeider, en Maria Wanders
THEODORA PETERS, buiten beroep, 20, Angeren
dochter van Antonius, overleden te Angeren op 30-10-1864
en Johanna Hermsen, arbeidster, aanwezig en toestemming gevend.
Bescheiden:
- akte van geboorte Nicolaas: 15-04-1830 te 't Loo
- akte van geboorte Theodora: 27-11-1845 te Angeren
- certificaat Nationale Militie
- overlijdensakte van Antonius Peters
- Afkondigingsverklaring van 4 en 11 november.
Ondertekening:
niet door de bruid en haar moeder "verklarende niet te kunnen schrijven".

Het moet een eenvoudig meisje geweest zijn, die Maria. Onderwijs heeft ze nauwelijks of helemaal niet genoten. Zoals uit bovenstaande blijkt, kon ze niet schrijven. Of ze wel kon lezen valt te betwijfelen. Maar ze zal ongetwijfeld goed zijn geweest in het voeren van een huishouding. En dat was in haar huwelijksdagen hard nodig.

Voor een portretje van het echtpaar, 25 jaar later, klik hier

Dertien kinderen
Haar oudste kind, Johanna Maria, wordt later mijn grootmoeder van vaderskant. Ze kwam op 18 januari 1868 ter wereld. Ze werd 76 jaar.
Voor gegevens over haar leven: klik hier

Een jaar later, op 15 januari 1869, wordt een levenloos kindje geboren, een naamloos meisje.

Antonius Gerardus leeft van 16 tot 20 januari 1870.

De volgende zoon heet ook Antonius Gerardus. Hij wordt geboren op 1 februari 1871. Net als zijn vader was hij schipper.
Op 12 februari 1908 trouwt hij met Petronella Maria Hendriksen, een 23-jarig meisje uit Duiven.
Ze krijgen kinderen, maar het aantal was moeilijk te achterhalen totdat een achterkleindochter mij uitvoerig vertelde hoe de familie voortgezet werd. Na een levenloos geboren zoon in 1913 werd nog een zoon geboren, Nicolaas Antonius (1909-1988). Hij trouwde met Juliana Johanna Maria Sanders en ze kregen vier kinderen, Hendrikus, Petronella, Eduard en Antonius Gerardus Nicolaas. De laatste trouwde met Maria Raaymakers. Hun dochter Jolanda vertelde mij de familiegeschiedenis.

Antonius Gerardus en Petronella werden ook nog ouders van een drieling: Wilhelmina, Theodorus en Everardus. Het meisje stierf als baby. Theodorus bleef vrijgezel en Everardus, getrouwd met Anja Sanders, zijn schoonzus, kreeg zeven kinderen.
bp ant ger

Antonius sterft op 10 april 1949 in Apeldoorn. Zijn vrouw overlijdt een jaar later: 13 mei 1950.

Het bidprentje heeft van de pastoor een poëtische tintje gekregen. Met het beroep van Antonius als leidraad, stelt hij het leven voor als een boottocht over 'levenswateren en rivieren' - wat zijn trouwens levenswateren? - en de hemel als 'behouden haven'.

De laatste alinea werpt een vraag op: als de levenden degenen zijn die 'dobberen op de levenszee', wie zijn dan degenen 'die op de wal zijn achtergebleven'? De ongeborenen?

Hoe dan ook, het geheel doet behoorlijk modern aan.


Voor informatie over de geschiedenis van bidprentjes:klik hier.

bp ger ant

Gerhardus Antonius is het vijfde kind, geboren op 7 januari (alweer januari!) in 1873. Hij trouwt met Maria Heeseman, op 16 juni 1908 in Millingen. De bruid is in 1878 in Rheden geboren.

Mijn broer Theo (*1936) herinnert zich de schipper nog. Hij vroeg hem te assisteren bij het vergroten van de laadruimte van het schip, dat blijkbaar zijn eigendom was. Helaas had Theo daarvoor geen gelegenheid.

Uit het bidprentje blijkt wel, dat ook hij schipper van beroep was. Voor de pastoor van Huissen was dat feit een nog rijkere bron van beeldspraak dan voor de pastoor van Apeldoorn.

Om even alle scheepvaarttermen te noemen:
schip (3x), sturen, vaste hand (2x), haven (2x), ankerplaats, aanmeren (2x), ring, vaart, koers (2x), compas, horizon.

 

 

 

 

 

 

Over Theodorus Nicolaas weten we niet veel: hij werd geboren op 7 september 1874 en hij stierf op 23 oktober 1892, 18 jaar oud.

Het zevende kind was Theodora Maria, geboren in 1876 en in Arnhem overleden op nieuwjaarsdag 1951. Ze was getrouwd in 1911 met Derk Koeman (*1869), die voor Theodora overleed.

Nicolaas (Ome Klaas)
Nicolaas Antonius
werd geboren op 3 januari 1878. Drieëndertig jaar oud trouwde hij op 31 mei 1911 (een half jaar voor zijn zus Theodora) met de twee jaar oudere Maria Stokkamp. Ze kregen minstens vijf kinderen:
- Theodora Maria in 1912 (zij werd maar drie jaar),
- Maria Ida in 1913 (zij trouwde met Petrus Henricus Wichmann en stierf in 1970),
- Anna Maria (geboren op 23 mei 1915, gestorven 6 mei 1992 te Doetinchem), op 29 augustus 1945 in Duiven getrouwd met Bartholomeus Everhardus Rutjes uit Groessen (* 2 oktober 1915 in Duiven, + 24 maart 1986 in Doetinchem). Na de evacuatie naar Silvolde zijn ze in de Achterthoek blijven wonen, in de buurt van haar neven en nichten.
- Antonia Cornelia in 1919 (zij trouwde met Cornelis Klomp en stierf in Arnhem in 1987.)
- Dora, die getrouwd was met Theodorus Klomp, een broer van Cornelis.

Van 1928 tot zijn overlijden in 1968 was vader Klaas weduwnaar. Als zodanig kennen wij als Putmannen-van-mijn-generatie hem.

Klik hier voor een portretje van Nicolaas, die in onze familie Ome Klaas genoemd werd.

In 1879 kregen Nicolaas en Maria hun negende kind, Maria Johanna, die in 1921 met Hendrikus Kuster trouwde, weduwnaar van Maria Hendriks. Ze woonden in Ulft, waar Hendrikus in 1959 stierf. Maria overleed in Gendringen. Dat was op 17 maart 1974. Ze werd begraven op het kerkhof van de Antoniusparochie in Ulft. Mijn broers en zussen hebben haar nog gekend, temeer daar ze dicht in de buurt woonde: Tante Hanne, de jongere zus van Opoe Putman.

Net als Maria Johanna bereikte ook het tiende kind, Antonia Maria, een hoge leeftijd. Wel geen 94, maar toch een achtenswaardige 88 jaar. Ze was op 19 april 1882 geboren, in 1911 getrouwd met Johannes Bisselink. Op 21 december 1970, enkele maanden voor haar zestigste huwelijksdag, stierf ze in Arnhem (op Insula Dei, waar ze door ziekte de laatste tijd van haar leven moest doorbrengen). Ze werd in haar eigenlijke woonplaats Westervoort begraven.

willemina bouman

 

 

 

Willemina Maria werd niet oud. Op zondag 17 februari 1901, toen ze nog geen 17 jaar was, is ze verongelukt.

 

Welk ongeluk een eind aan haar leven maakte, is mij niet bekend.
Uit de gegevens van het KNMI maak ik op dat het de dagen ervoor in De Bilt 11 tot 13 graden vroor, maar dat het op de 16de en de 17de overdag dooide. Zou ze door het ijs gezakt zijn, bij het schaatsen misschien?

 

 



nijenhuisGertruide Maria
Dan is er nog Gertruida Maria, geboren op 8 oktober 1887. Toen ze stierf op 27 juni 1980 was ze 92. Haar man, Hendrikus Johannes Nijenhuis, met wie ze op 6 oktober 1915 trouwde, was toen al 13 jaar dood. (*15-9-1885, †24-5-1967)

Gertruida en Henricus.
Op de achterkant staat '65'. De foto is dus gemaakt op 8 oktober 1974, op de 65ste verjaardag van Trui.

 

 

 

(Bijzondere familieverhouding: Haar nichtje Wilhelmina Putman, de dochter van Johanna Maria, trouwde in 1946 met Johannes Wilhelmus Nijenhuis, de broer van Hendrikus. Hendrikus was voor mijn Tante Mien dus niet alleen haar oom maar ook haar zwager! Joop, die mij zoveel gegevens heeft geleverd, is de zoon van Tante Mien en Ome Jan.)

 

Petronella
De jongste, de dertiende, heette Petronella Maria. Ze werd geboren op 20 juni 1889. Merkwaardig genoeg weet ik van haar verder helemaal niets.
Mijn tante Riek, de jongste zus van mijn vader, heeft op een lijstje alle kinderen van Theodora en Nicolaas, haar neven en nichten dus, opgesomd. (Dat ze Antonius uit 1870 vergeet kunnen we haar moeilijk kwalijk nemen. Hij was immers maar 8 dagen oud geworden.) Bij Petronella schrijft ze: '(Tante Nel)'. Moeten we er vanuit gaan dat ze minstens de volwassen leeftijd heeft bereikt?

Dat is niet zeker. Er is wellicht nog een ander belangrijk feit: In 1898 werd in Duisburg de dochter van Johanna en Cornelis Putman geboren. Het meisje stierf in het jaar daarop. Het was het tweede kind van het nog kleine gezin. Het oudste meisje was genoemd naar de moeder van Johanna, namelijk Theodora. Je zou verwachten dat het tweede dus de naam van de grootmoeder van vaders kant zou krijgen. Ze wordt echter Petronella gedoopt, de naam van de allerjongste zus van Johanna.

Zou je mogen concluderen, dat ze naar Petronella vernoemd werd omdat die kort daarvoor gestorven was? Het zou dan een eerbetoon zijn aan een familielid dat anders - gezien haar rangorde in het gezin - voor vernoeming nog lang niet aan de beurt was.
Als die veronderstelling klopt, dan was de jongste dochter van Nicolaas en Theodora pas een jaar of tien toen ze stierf.

(Om terug te gaan naar de familie Putman, generatie 7.2: klik hier)

(Voor het eerste deel van de stamboom van de familie Bouman: klik hier.)

 

vorige

 

 

 

Schematisch

1 Wilhelmus(?)

2 Matthias
(*±1700-??)

Ida Claessen
(1699-??)

3 Nicolaas
(1736-1818)

Reinderken van Meurs
(??-1787)
later

Johanna Boerbooms
(1758-1842)

4 Gerardus
(1798-1872)

Maria Wanders
(1804-1879)

5 Nicolaas
(1830-1905)

Theodora Peters
(1845-1918)

Johanna Maria
(1868-1944)

Cornelis Henricus Putman
(1866-1922)

Theodora Maria
(1897-1978)
Petronella Elisabeth Johanna
(1898-1899)
Anna Maria
(1899-1986)
Wilhelmina Maria
(1903-1993)
Nicolaas Johannes Antonius
(1905-1980)
Mara Antonia
(1906-1926)
Henrica Maria
(1908-1990)
Albertus Nicolas Antonius Putman
(1901-1985)